Ստարտափներ, կրթություն և թվային տրանսֆորմացիա. Հայաստանը՝ տեխնոլոգիական էկոհամակարգի զարգացման նոր փուլում

Հայաստանում ձևավորվում է տեխնոլոգիական էկոհամակարգի զարգացման նոր փուլ։ Այս մասին այսօր՝ փետրվարի 11-ին, հայտարարել է Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարի տեղակալ Ռուբեն Սիմոնյանը՝ ելույթ ունենալով Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միության (ԱՏՁՄ/UATE) 25-րդ համաժողովում։

Նրա խոսքով՝ ԱՏՁՄ-ի գոյության 25 տարիների ընթացքում Հայաստանի տեխնոլոգիական էկոհամակարգն անցել է զարգացման ուղի՝ սաղմնային վիճակից մինչև ինտեգրում միջազգային հարթակներին և նորարարական զարգացման սեփական ինստիտուտների ստեղծում։ Վերջին տարիներին Հայաստանը որակապես նոր հնարավորություններ է ստեղծել տեխնոլոգիական ընկերությունների և մասնագետների համար՝ ապահովելով հասանելիություն ժամանակակից գործիքներին և ռեսուրսներին երկրում նախագծեր իրականացնելու համար։

Միջազգային համագործակցություն և ստարտափ էկոհամակարգ

Նա նշեց, որ առանցքային ուղղություն է դարձել համագործակցությունը միջազգային գործընկերների հետ։ Հայաստանն ակտիվորեն փոխգործակցում է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի (MIT), միջազգային աքսելերատորների և Սիլիկոնյան հովտի Plug and Play-ի հետ։ Սիմոնյանը հավելեց, որ պիլոտային ծրագրերը հաջողություն են ունեցել և թույլ են տվել Երևանում ստեղծել Plug and Play կենտրոն, որը երկու տարի անց կդառնա ինքնուրույն ինստիտուտ։ Սա նոր հնարավորություններ է ստեղծում տեխնոլոգիական ընկերությունների և կրթական հաստատությունների համար՝ թույլ տալով ձևավորել նորարարական ենթակառուցվածք և ինտեգրել ստարտափ նախաձեռնությունները տարածաշրջանային մակարդակում։

ԱԲ տրանսֆորմացիա և կրթություն

Առանձնակի շեշտադրում կատարվեց կրթական միջավայրում արհեստական բանականության (ԱԲ) տեխնոլոգիաների ներդրման վրա։ «AI-challenge»-ի անցկացումը թույլ է տալիս սովորողներին ուսումնական գործընթացի շրջանակներում տիրապետել ժամանակակից տեխնոլոգիական գործիքներին։ Սիմոնյանն ընդգծեց, որ նման նախաձեռնություններն իրականացվում են արդեն մի քանի տարի և նոր հեռանկարներ են ստեղծում ընկերությունների ու ուսանողների համար՝ ապահովելով հասանելիություն ժամանակակից տեխնոլոգիական հնարավորություններին երկրի բոլոր դպրոցներում։

Միջազգային տեխնոլոգիական համաձայնագրերի ստորագրում

2025 թվականի օգոստոսին ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև ստորագրվել է տեխնոլոգիական համաձայնագիր՝ ուղղված արհեստական բանականության և կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների զարգացմանը՝ իրական գործնական կիրառմամբ։ Սա նոր հնարավորություններ է բացել միջազգային համագործակցության խորացման, արտահանման ուղղությունների ընդլայնման և երկրի տեխնոլոգիական էկոհամակարգում խոշոր ընկերությունների, ինչպիսին է Wayport-ը, ներգրավման համար։

Թվային տրանսֆորմացիա և համաշխարհային մրցակցություն

Սիմոնյանն ընդգծեց, որ ժամանակակից թվային տեխնոլոգիաներն ու արհեստական բանականությունը ձևավորում են նոր համաշխարհային մրցակցային միջավայր, որտեղ հաջողությունը կախված է արագությունից, որակից և համատեղ աշխատանքից, ընդ որում՝ ընկերությունները պետք է հաշվի առնեն պատասխանատվությունը հասարակության առջև։ Պետությունն առանցքային դեր է խաղում՝ օգնելով ընկերություններին կողմնորոշվել նոր իրողություններում և ստեղծելով պայմաններ համագործակցության համար։

Ստարտափներ, մարզային դպրոցներ և նոր հնարավորություններ

Նորարարական էկոհամակարգի զարգացումն ընդգրկում է ոչ միայն Երևանը, այլև մարզային դպրոցները, որտեղ պայմաններ են ստեղծվում ստարտափների ի հայտ գալու համար։ Փոխնախարարը նշեց, որ Հայաստան եկած ստարտափ էկոհամակարգը նոր հնարավորություններ է բացում տեխնոլոգիական ընկերությունների և կրթական հաստատությունների համար՝ ապահովելով հասանելիություն ժամանակակից գործիքներին և աջակցելով մարզերում երիտասարդ մասնագետների զարգացմանը։

Ամփոփելով՝ փոխնախարարը նշեց, որ Հայաստանի տեխնոլոգիական էկոհամակարգի զարգացման նոր փուլը կենտրոնացած է կրթության մեջ ԱԲ տեխնոլոգիաների ներդրման, ստարտափ ենթակառուցվածքների զարգացման, միջազգային համագործակցության, թվային տրանսֆորմացիայի և համաշխարհային մրցակցությանը մասնակցության վրա։ Սիմոնյանն ընդգծեց, որ երկիրը պատրաստ է նոր հավակնոտ նախագծերի, որոնք թույլ կտան Հայաստանին ամրապնդել իր դիրքերը միջազգային տեխնոլոգիական միջավայրում։