«ԿիբերՉատ». Հայաստանում գործարկվել է անչափահասների համար առցանց աջակցության ծառայություն

Ինտերնետը դարձել է երեխաների և դեռահասների կյանքի անբաժանելի մասը, սակայն հնարավորությունների հետ մեկտեղ այն բերում է նաև նոր ռիսկեր՝ կիբերհաշտոց, հետապնդումներ, հաշիվների կոտրում և նույնիսկ շանտաժ: Եթե մեծահասակների համար նման իրավիճակները տհաճ են, ապա երեխայի համար դրանք կարող են վերածվել լուրջ սթրեսի: Հենց այդ պատճառով Հայաստանում ստեղծվել է «ԿիբերՉատ»-ը՝ երկրում առաջին հարթակը, որտեղ անչափահասները կարող են ստանալ շուրջօրյա օգնություն և աջակցություն:

Ինչպե՞ս է աշխատում «ԿիբերՉատ»-ը

Պատկերացրեք՝ դեռահասը սոցիալական ցանցերում բախվում է վիրավորանքների կամ ինչ-որ մեկը սպառնում է հրապարակել նրա անձնական լուսանկարները: Նման իրավիճակում նա կարող է օրվա ցանկացած ժամի բացել chat.cyberhub.am կայքը և անմիջապես միանալ առցանց զրույցին: Այստեղ նրան կդիմավորի խորհրդատու, որը պատրաստ է լսել և օգնել: Զրույցը լիովին անանուն է՝ երեխան պետք չէ ներկայանալ կամ նշել անձնական տվյալներ:

Եթե դեռահասի համար ավելի հարմար է զանգել, գործում է 055 228 811 թեժ գիծը, որտեղ մասնագետը կպատասխանի զանգին: Նրանց համար, ովքեր հիմնականում շփվում են մեսենջերների և սոցիալական ցանցերի միջոցով, հասանելի է կապը անմիջապես Facebook-ից, Instagram-ից, TikTok-ից, Snapchat-ից, Telegram-ից կամ WhatsApp-ից:

«ԿիբերՉատ»-ի թիմը բաղկացած է երեք ուղղությունների մասնագետներից.

• Տեխնիկական աջակցություն. Օգնում է վերականգնել կոտրված հաշվի հասանելիությունը կամ բացատրում, թե ինչպես պաշտպանել անձնական տվյալները:
• Իրավական աջակցություն. Հուշում է, թե ինչ քայլեր կարելի է ձեռնարկել, եթե երեխային շանտաժի են ենթարկում կամ հետապնդում են առցանց:
• Հոգեբանական աջակցություն. Աշխատում է խնդրի էմոցիոնալ կողմի հետ՝ բացատրելով, թե ինչպես հաղթահարել սթրեսը և չզգալ մենակ վտանգի դեմ:

Բացի ուղղակի օգնությունից, հարթակում հավաքված են թվային անվտանգության վերաբերյալ ուղեցույցներ և նյութեր՝ սկսած գաղտնիության կարգավորումների մասին խորհուրդներից մինչև կիբերհաշտոցին արձագանքելու վերաբերյալ առաջարկություններ: Այս նյութերը նախատեսված են ոչ միայն երեխաների և դեռահասների, այլև մեծահասակների՝ ծնողների, ուսուցիչների և խնամակալների համար:

«ԿիբերՉատ»-ը նախագծված է այնպես, որ առցանց բարդ իրավիճակում հայտնված երեխան միշտ ունենա վայր, որտեղ կարող է դիմել աջակցության համար՝ արագ, անվտանգ և առանց դատապարտվելու վախի:

«ԿիբերՉատ»՝ վստահության գործիք

«Յուրաքանչյուր երեխա պետք է վստահ լինի, որ առցանց միջավայրում նա պաշտպանված է: «ԿիբերՉատ»-ը նման վստահության գործիք է», — ընդգծել է կիբերանվտանգության մասնագետ Սամվել Մարտիրոսյանը:

Թեև «ԿիբերՉատ»-ը ստեղծվել է հիմնականում երեխաների և դեռահասների համար, հարթակը կարող է դառնալ արժեքավոր ռեսուրս նաև մեծահասակների համար: Ծնողները, ուսուցիչները և խնամակալները հաճախ բախվում են այն խնդրին, որ չգիտեն, թե ինչպես ճիշտ արձագանքել երեխաների վրա հասնող կիբերսպառնալիքներին: Ոմանք վախենում են «չափն անցնել» և ավելի շատ վախեցնել երեխային, ոմանք պարզապես չեն հասկանում տեխնիկական մանրամասները՝ ինչպես պաշտպանել հաշիվը, ինչ անել շանտաժի դեպքում, ուր դիմել իրավական օգնության համար:

«ԿիբերՉատ»-ը լուծում է այս խնդիրը, քանի որ օգնում է նաև մեծահասակներին, թե ինչպես գործել բարդ իրավիճակներում: Այստեղ կարելի է գտնել խորհուրդներ սոցիալական ցանցերում գաղտնիության կարգավորման, ագրեսիվ օգտատերերի արգելափակման հրահանգներ, հոգեբանների առաջարկություններ այն մասին, թե ինչպես խոսել երեխայի հետ, եթե նա ենթարկվել է հաշտոցի:

Այսպիսով, հարթակը վերածվում է ոչ միայն արտակարգ աջակցության, այլև կանխարգելման գործիքի՝ օգնելով մեծահասակներին նախապես կառուցել անվտանգ թվային տարածք իրենց երեխաների համար:

Ինիցիատիվան իրականացվել է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի կողմից՝ CyberHUB-AM-ի հետ համագործակցությամբ և Մեծ Բրիտանիայի կառավարության աջակցությամբ: