ՆախընտրելիԱրևային էներգետիկան տարեցտարի ավելի նշանակալի ուղղություն է դառնում Հայաստանի տնտեսության մեջ։ Բնական պայմանների և արևոտ օրերի մեծ քանակի շնորհիվ երկիրը բացառիկ հնարավորություններ ունի այս ոլորտի զարգացման համար։ Հայաստանի համար, որտեղ էներգետիկ անկախության հարցը ռազմավարական նշանակություն ունի, արևային էներգետիկայի զարգացումը ոչ միայն քայլ է դեպի «կանաչ ապագա», այլև էներգետիկ անվտանգության և ինքնաբավության գրավական։
Այն մասին թե ինչպես է զարգանում արևային էներգետիկան երկրում, ինչ մարտահրավերներ և հեռանկարներ կան ոլորտի առջև, Economix հաղորդման եթերում պատմել է «Շտիգեն» ընկերության տնօրեն Հայկ Շեկյանը։
«Մենք արդեն առաջ ենք անցել Վրաստանից, Իրանից և Ադրբեջանից»։
Շեկյանի խոսքով՝ անկախություն ձեռք բերելու պահից ի վեր Հայաստանը մշտապես խոցելի է մնացել էներգետիկ առումով։ Շեկյանն ընդգծել է, որ էներգիայի նկատմամբ ներքին պահանջարկը միշտ զգալի է եղել՝ ինչպես տնային տնտեսությունների, այնպես էլ բիզնեսի համար։ Մյուս կողմից, տեխնոլոգիաների զարգացումը և արտաքին շուկայի համար հայկական տնտեսության աստիճանական բացումը հնարավորություն են տվել ավելի ակտիվորեն ներդնել վերականգնվող էներգիայի ոլորտում առկա համաշխարհային միտումները։
«Եթե համեմատենք տարածաշրջանի մյուս երկրների հետ, - շարունակել է նա, - Հայաստանում արևային էներգետիկան նկատելիորեն արագ է զարգանում։ Մենք արդեն առաջ ենք անցել Վրաստանից, Իրանից և Ադրբեջանից։ Թուրքիան, իհարկե, լայնածավալ ծրագրեր է իրականացնում, բայց եթե հաշվենք մեկ շնչի հաշվով ընկնող բնակչությունը, ապա Հայաստանը բոլորովին էլ չի հետ մնում»։
Նրա խոսքով՝ ոլորտի արագ աճը բացատրվում է ոչ միայն ներքին պահանջարկով ու տեխնոլոգիական առաջընթացով, այլև հետևողական պետական քաղաքականությամբ։ «Սկսած 2016 թվականից՝ պետությունն ակտիվորեն խթանում է արևային էներգետիկայի զարգացումը և այս մոտեցման արդյունքներն արդեն ակնհայտ են», - նշել է Շեկյանը։
Արևային և քամու էներգետիկայի հաշվեկշիռը
Շարունակելով թեման՝ Շեկյանը նշեց, որ էներգետիկ համակարգի կայուն զարգացման համար կարևոր է վերացնել արևային էներգիայի արտադրության և սպառման միջև առկա անհավասարակշռությունը։ Ըստ նրա՝ այս հարցում կարևոր դեր կարող է խաղալ քամու էներգետիկան, որի նշանակությունը վերջին շրջանում աճում է։
«Ի տարբերություն արևայինի՝ քամին ունակ է էներգիա արտադրել գիշերը և ձմռանը», - պարզաբանել է նա։ - «Ուստի, եթե մենք կարողանանք գրագետ համատեղել արևային և քամու աղբյուրները, երկիրը շատ ավելի ինքնաբավ կդառնա։ Այսօր մենք մեծ թվով արևային կայաններ ենք տեղադրել, սակայն միևնույն ժամանակ անհավասարակշռություն է մնում. ցերեկը էներգիայի ավելցուկ կա, իսկ գիշերը և ձմռանը՝ դեֆիցիտ, ինչի պատճառով ստիպված ենք ավելի թանկ ռեսուրսներ օգտագործել»։
Արևային և ատոմային էներգիաներ. մրցունակության հարցը
Մեկնաբանելով մրցունակության հարցը՝ Շեկյանն ընդգծել է, որ արևային էներգետիկան այլևս չի զիջում ավանդական աղբյուրներին։ «Իրականում, - ասել է նա, - դրա մրցունակության հարցը վաղուց օրակարգում չէ։ Գրեթե բոլոր հեղինակավոր միջազգային կազմակերպությունները գիտեն, որ արևային էներգիան մրցունակ աղբյուր է ավանդական՝ ջերմային կամ ատոմային կայանների հետ»։
Միաժամանակ նա նշել է, որ դեմ չէ ատոմային էներգետիկային, այդ թվում՝ Հայաստանի համատեքստում։ «Ես բոլորովին դեմ չեմ ատոմային էներգետիկայի գոյությանը և զարգացմանը», - ընդգծել է Շեկյանը։ - «Սակայն արևայինը (էներգիան) արդեն ապացուցել է իր արդյունավետությունը և շարունակում է նվազեցնել ինքնարժեքը, մինչդեռ ատոմայինը, չնայած տեխնոլոգիական բարելավումներին և անվտանգության բարձրացմանը, մնում է թանկարժեք, հատկապես եթե հաշվի առնենք երկարաժամկետ ծախսերը. չէ՞ որ տասնամյակների շահագործումից հետո անխուսափելիորեն առաջ է գալիս կայանի օգտահանման և ապամոնտաժման հարցը»։
