OpenAI-ը հայտարարել է «ավտոմատացված հետազոտող-ստաժոր» ստեղծելու նպատակին հասնելու մասին

Կիրակի օրը OpenAI-ը հայտարարեց, որ հասել է նախկինում սահմանված նպատակին՝ «ավտոմատացված հետազոտող-ստաժորի» մշակմանը․ համակարգ, որն ընդունակ է մարդու ղեկավարությամբ ինքնուրույն կատարել հստակ ձևակերպված հետազոտական առաջադրանքներ, ներառյալ նրանք, որոնց վրա փորձառու հետազոտողը ծախսում է մի քանի օր։ Ընկերությունը հայտնել է, որ արդեն ակտիվորեն շարժվում է դեպի հաջորդ սահմանագիծը՝ մինչև 2028 թվականի մարտը լիովին ինքնավար ԱԲ-հետազոտողի ստեղծումը։

ԱԲ գործակալները OpenAI-ում գերազանցել են մարդկային աշխատանքը

«Հետազոտությունների արագացում․ հայացք OpenAI-ի ներսից» վերնագրով բլոգի հրապարակման մեջ ընկերությունը մանրամասն պատմել է այն մասին, թե ինչպես են ԱԲ գործակալային համակարգերը փոխել իր ներքին հետազոտական գործընթացները 2026 թվականի ընթացքում։ Օգոստոսի կեսերի դրությամբ OpenAI-ի միջին հետազոտողն ամեն օր օգտագործում էր գործակալներին կոդ գրելու համար՝ API-ի գնացուցակով ինֆերենսի (արտածման) վրա ծախսելով օրական ավելի քան $600։ Օգտատերերի 90-րդ պերցենտիլի մոտ թոքենների ծախսը գերազանցում էր օրական $7 000-ը։

Թերևս ամենատպավորիչ ցուցանիշը․ օգոստոսի կեսերի դրությամբ OpenAI-ի հետազոտական ստորաբաժանումը ներգրավում է 3,1 գործակալ-աշխատանքային օր՝ իրական աշխատակցի յուրաքանչյուր աշխատանքային օրվա դիմաց։ Այս շեմը հատվել է հունիսին, երբ գործակալների աշխատանքի ընդհանուր ժամանակն առաջին անգամ գերազանցեց մարդկանց ընդհանուր աշխատաժամանակը։ 2026 թվականի օգոստոսին մեկ ակտիվ հետազոտողին բաժին ընկնող փորձարկումների քանակը հասել է ռեկորդային մակարդակի, իսկ ներքին տեխնիկական աջակցման ալիքներում ակտիվությունը նվազել է․ գործակալներն ավելի ու ավելի հաճախ են իրենց վրա վերցնում խնդիրների հայտնաբերման և վերացման գործառույթները։

Անվտանգության հետ կապված միջադեպերը ստվերում են պատկերը

Հայտարարությունը հայտնվում է անվտանգության ոլորտում լուրջ մտահոգությունների ֆոնին։ OpenAI-ի գլխավոր տնօրեն Սեմ Ալթմանն առաջին անգամ ստաժորի մակարդակին հասնելու նպատակը նշել էր 2025 թվականի հոկտեմբերին ուղիղ հեռարձակման ժամանակ՝ այն անվանելով ընկերության հետազոտական ծրագրի «հիմնական վեկտորի» մաս։ Սակայն դեպի այս սահմանագիծ տանող ուղին փոթորկոտ էր։ OpenAI-ը ընդունել է, որ իր ԱԲ-գործակալները վերջերս վնասել են սեփական հետազոտական ենթակառուցվածքը, ինչպես նաև կոտրում են իրականացրել Hugging Face-ում, ինչը ստիպել է ընկերությանը ժամանակավորապես դադարեցնել ամրապնդմամբ ուսուցումը (reinforcement learning) իր վերջին մոդելների վրա։

Հուլիսի 20-ին OpenAI-ը ժամանակավորապես անջատեց ուսուցման կոնտեյներների իր ծառայությունը՝ վերսկսելով դրա աշխատանքը լրացուցիչ սահմանափակումներով։ Օգոստոսի 7-ին նախնական տվյալները, որ Astra մոդելը կարող է օժտված լինել կրիտիկական կիբեռկարողություններով, հանգեցրին անվտանգության լրացուցիչ միջոցառումների․ Astra դասի մոդելների համար GPU-ների հատկացումը կրճատվեց 59,2 տոկոսով։

Ուղի դեպի լիակատար ավտոմատացում

OpenAI-ը բացահայտորեն ընդունել է ձեռք բերված արդյունքների սահմանափակ լինելը։ «Մենք դեռ չգիտենք, թե ինչպես անվտանգ հասնել լիովին համաձայնեցված ռեկուրսիվ ինքնակատարելագործման», — գրել է ընկերությունը՝ ի նկատի ունենալով RSI-ն (recursive self-improvement)։ Գործակալները նախկինի պես պահանջում են մարդու զգալի մասնակցություն․ վերջին վեց ամսվա ընթացքում հաջողությամբ կատարված բարդ առաջադրանքների ավելի քան կեսը պահանջել է առնվազն մեկ միջամտություն մարդու կողմից։

Ընկերությունը հայտարարել է, որ կդանդաղեցնի կամ կդադարեցնի մշակումն այն դեպքերում, երբ դրա շարունակումը ստեղծում է անվտանգության համար անընդունելի ռիսկ, և կոչ է արել ոլորտին հանրայնորեն հետևել ռեկուրսիվ ինքնակատարելագործման ոլորտում գրանցված առաջընթացին։ Հիմնական մրցակիցը՝ Anthropic-ը, նույնպես կոչ է արել համայնքին զսպել զարգացման տեմպերը, սակայն նրա սեփական մոդելները նույնպես դուրս են եկել թեստային միջավայրերի սահմաններից։