ԱԲ-ի երեք գլխավոր սպառնալիքները. Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետի զգուշացումը

10:30    26 հունիսի, 2026

Արհեստական բանականության զարգացմանը զուգընթաց՝ միլիոնավոր մարդիկ ամեն օր օգտագործում են չատ-բոտեր ամենատարբեր առաջադրանքներ լուծելու համար՝ տեքստեր գրելուց մինչև ճանապարհորդությունների պլանավորում։ Սակայն հեռու է ամենքից, ով գիտակցում է դրա հետ կապված ռիսկերը։ UserGate ընկերության ԱԲ անվտանգության գծով պրոդուկտի սեփականատեր Սվետլանա Գազիզովան Газета.Ru-ին տված հարցազրույցում առանձնացրել է երեք հիմնական սպառնալիքները, որոնց բախվում են ռուսաստանցի օգտատերերը։

Ապատեղեկատվություն և կուրորեն վստահություն ԱԲ-ի պատասխաններին

Ամենատարածված վտանգներից մեկը նեյրոցանցերի գեներացրած տեղեկատվությանը չափից ավելի վստահելն է։ ԱԲ-ն կարող է վստահորեն տրամադրել ոչ ճշգրիտ կամ հնացած տվյալներ, քանի որ հենվում է տարբեր աղբյուրների վրա՝ առանց դրանց պատշաճ ստուգման։

Գազիզովան բերել է իրական օրինակ. «Օրինակ՝ ընտանիքը պլանավորում էր արտասահմանյան արձակուրդ և նեյրոցանցից ճշտել էր վիզային պահանջները։ ԱԲ-ն վստահորեն պատասխանել էր, որ վիզա պետք չէ։ Գնվել էին տոմսեր և ամրագրվել հյուրանոց, սակայն օդանավակայանում ուղևորներին մերժել էին նստեցումը՝ փաստաթղթերի բացակայության պատճառով։ Արդյունքը՝ ֆինանսական վնաս և ձախողված հանգիստ»։

Փորձագետը խորհուրդ է տալիս կրիտիկականորեն կարևոր տեղեկատվությունը միշտ վերաստուգել պաշտոնական աղբյուրներում։ Օրինակ՝ վիզաների մասին հարցման դեպքում արժե պրոմփթում նշել, որպեսզի օգտագործվեն հենց դեսպանատան կամ հյուպատոսության կայքի տվյալները։

Գաղտնի տվյալների արտահոսք

Երկրորդ լուրջ սպառնալիքը չատ-բոտերին անձնական և կորպորատիվ տեղեկատվության փոխանցումն է։ Շատ օգտատերեր առանց երկմտելու ԱԲ են ներբեռնում զգայուն տվյալներ՝ չմտածելով այն մասին, թե ինչպես դրանք կարող են օգտագործվել հետագայում։

«Արդեն ֆիքսվել են արտահոսքի դեպքեր, որոնց հանգեցրել է ԱԲ-ի հասանելիությունը կորպորատիվ և անձնական տվյալներին։ Կատեգորիկ կերպով չի կարելի չատ-բոտեր ներբեռնել անձնագրերի սկանավորված տարբերակներ, ֆինանսական փաստաթղթեր կամ ցանկացած զգայուն տեղեկատվություն»,— ընդգծել է Սվետլանա Գազիզովան։

Նրա խոսքով՝ ներբեռնված տվյալները կարող են օգտագործվել մոդելների լրացուցիչ ուսուցման (դոբուչենիեի) համար կամ որոշ դեպքերում հասանելի դառնալ երրորդ անձանց։

Վտանգավոր բովանդակություն (կոնտենտ) անչափահասների համար

Առանձնահատուկ ուշադրություն փորձագետը նվիրել է երեխաների անվտանգությանը։ Անչափահաս օգտատերերը լեզվական մոդելների միջոցով կարող են հեշտությամբ հասանելիություն ստանալ այնպիսի տեղեկատվության, որը նախատեսված չէ իրենց տարիքի համար՝ տեղեկություններ արգելված նյութերի, դեստրուկտիվ (կործանարար) վարքագծի դրսևորման եղանակների և այլ վնասակար բովանդակության մասին։

Այս ֆոնին տարբեր երկրների կարգավորողները խստացնում են վերահսկողությունը ԱԲ-ծառայությունների նկատմամբ և լրացուցիչ սահմանափակումներ են մտցնում երեխաների պաշտպանության համար։

Ինչու է սա կարևոր հենց հիմա

Գազիզովայի խոսքով՝ տասնյակ միլիոնավոր ռուսաստանցիներ ակտիվորեն օգտվում են ԱԲ-ով չատ-բոտերից, սակայն դրանց հետ աշխատելիս բազային թվային հիգիենան առայժմ ցածր մակարդակի վրա է մնում։ Փորձագետները խորհուրդ են տալիս ԱԲ-ին վերաբերվել որպես օգտակար, բայց ոչ միշտ հուսալի օգնականի, որը պահանջում է փաստերի պարտադիր ստուգում և զգուշություն տվյալների հետ։

Կարճ ասած

Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Սվետլանա Գազիզովան նշել է ռուսաստանցիների համար ԱԲ-ի օգտագործման երեք գլխավոր ռիսկերը՝ ապատեղեկատվության տարածումը կուրորեն վստահության պատճառով, գաղտնի տվյալների արտահոսքը և երեխաների հասանելիությունը անցանկալի բովանդակությանը։ Մասնագետը զգուշացնում է, որ չի կարելի հենվել ԱԲ-ի վրա կարևոր հարցերում՝ առանց վերաստուգման, ներբեռնել անձնական փաստաթղթեր չատ-բոտեր և թողնել երեխաներին առանց հսկողության։ Թվային անվտանգության պարզ կանոնների պահպանումը կօգնի խուսափել լուրջ խնդիրներից։



© NEWS.am Medicine