Ինչպե՞ս կարող են հաքերները կոտրել խելացի ժամացույցները՝ տվյալներ գողանալու համար

Խելացի ժամացույցները, որոնք շատերն օգտագործում են առողջությանը և ֆիզիկական ակտիվությանը հետևելու համար, կարող են հարմար թիրախ դառնալ չարագործների համար: Հաքերներն ընդունակ են հասանելիություն ստանալ օգտատերերի զգայուն տվյալներին և նույնիսկ օգտագործել դրանք շանտաժի նպատակով. այս մասին «ՌԻԱ Նովոստի»-ին տված հարցազրույցում զգուշացրել է Kaspersky GReAT-ի ղեկավար Դմիտրի Գալովը:

Գլխավոր նպատակը ոչ թե սարքն է, այլ տվյալները

Փորձագետի խոսքով՝ տեխնիկապես հենց խելացի ժամացույցների կոտրումը հնարավոր է, սակայն գործնականում չարագործներն ավելի հաճախ գրոհում են ոչ թե գաջեթը, այլ դրա հետ կապված ամպային ծառայություններն ու հաշիվները (accounts):

«Չարագործները կարող են փնտրել այնպիսի օգտատերերի, ովքեր ունեն գաղտնիության ոչ ճիշտ կարգավորումներ և բացահայտ կերպով կիսվում են իրենց գեոլոկացիայով ու այլ կոնֆիդենցիալ տեղեկատվությամբ»,- պարզաբանել է Դմիտրի Գալովը:

Հաքերների համար առանձնահատուկ արժեք են ներկայացնում ֆիթնեսի և առողջության հավելվածները, որոնք սովորաբար կապված են խելացի ժամացույցների հետ: Այս հավելվածները հավաքում են մեծածավալ տվյալներ՝ պուլս, քայլերի քանակ, անցած տարածություն, բարձրության տատանումներ և, ինչն ամենակարևորն է, գեոլոկացիան՝ դրսում մարզումների ժամանակ:

«Տեղադրության և երթուղիների մասին տվյալները կարող են օգտագործվել հետապնդման համար, իսկ առողջության ու ֆիզիկական ակտիվության մասին տեղեկությունները՝ սոցիալական ինժեներիայի սխեմաներում կամ նույնիսկ շանտաժի համար»,- նշել է փորձագետը:

Ինչպե՞ս է տեղի ունենում տվյալների արտահոսքը

Ամենից հաճախ հաշվին հասանելիություն են ստանում սովորական ֆիշինգի (phishing) միջոցով: Չարագործները կարող են օգտագործել նաև թույլ գաղտնաբառերը, այլ ծառայություններից տվյալների արտահոսքերը կամ գաղտնիության կարգավորումների սխալները: Եթե հաշիվը կոտրված է, հաքերը հասանելիություն է ստանում օգտատիրոջ մարզումների ողջ պատմությանը, երթուղիներին և բիոմետրիկ ցուցանիշներին:

Թեև հենց խելացի ժամացույցների կոտրման վերաբերյալ առանձին վիճակագրություն չկա, ռիսկերը չի կարելի թերագնահատել: Ըստ գնահատականների՝ սմարթ-ժամացույցներից առողջության մոնիթորինգի համար օգտվում է դրանց տերերի մոտ 70%-ը: Նույնիսկ հազվադեպ հանդիպող խոցելիությունները կամ օգտատերերի անուշադրությունը կարող են առնչվել զգալի թվով մարդկանց:

Ինչպե՞ս պաշտպանել սեփական տվյալները

Դմիտրի Գալովը խորհուրդ է տալիս առաջին հերթին ուշադրություն դարձնել ոչ թե բուն սարքին, այլ դրա հետ կապված հաշիվներին և գաղտնիության կարգավորումներին.

• Մինչ տեղադրելը ուշադիր ուսումնասիրել հավելվածի գաղտնիության քաղաքականությունը,
• Ստուգել, թե ինչ տվյալներ են հավաքվում, ինչ նպատակով և արդյոք դրանք փոխանցվում են երրորդ կողմերին,
• Պարբերաբար ստուգել՝ արդյոք տվյալ ծառայությունը նախկինում ունեցել է տվյալների արտահոսք,
• Օգտագործել բարդ, եզակի գաղտնաբառեր և երկփուլային վավերացում (2FA),
• Նվազագույնի հասցնել զգայուն տվյալների (հատկապես գեոլոկացիայի) փոխանցումը բաց կամ թույլ պաշտպանված ծառայություններին:

Կարճ ասած

Խելացի ժամացույցները կարող են դառնալ անձնական տվյալների արտահոսքի աղբյուր, քանի որ կապված են առողջության և ֆիթնեսի հավելվածների հետ, որոնք մանրամասն տեղեկություններ են հավաքում օգտատիրոջ պուլսի, երթուղիների և ակտիվության մասին: Ըստ Kaspersky GReAT-ի փորձագետ Դմիտրի Գալովի՝ հաքերներն ավելի հաճախ գրոհում են ամպային հաշիվները՝ ֆիշինգի կամ սխալ կարգավորումների միջոցով: Ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել հետապնդման կամ շանտաժի համար: Ռիսկերը նվազեցնելու համար անհրաժեշտ է օգտագործել հաշիվների ուժեղ պաշտպանություն և սահմանափակել զգայուն տեղեկատվության փոխանցումը: