Կրիպտոշուկան սահմանագծի՞ն է. BTC-ի անկումը, «մահվան պարույրը» և հայ ներդրողները

2026 թվականի փետրվարի 5-ին կրիպտոշուկան ենթարկվեց լուրջ ցնցման. Բիթքոինի (BTC) փոխարժեքը մեկ օրում նվազեց ավելի քան 10%-ով՝ հասնելով մոտ $60,000-ի: Սա հունվարի վերջին գրանցված $126,000 գագաթնակետից սկսված 40%-անոց մասշտաբային կորեկցիայի շարունակությունն է:

Անկման պատճառները և «մահվան պարույրը»

Շուկայական խուճապի հիմնական շարժիչ ուժը ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սկոթ Բեսենտի հայտարարությունն էր, ով հստակեցրեց, որ պետությունը չի պատրաստվում բիթքոինի պետական գնումներ կատարել կամ փրկօղակ (bailout) տրամադրել շուկային: Սրան գումարվեցին Դաշնային պահուստային համակարգի (Fed) խիստ քաղաքականությունը և Թրամփի վարչակազմի սահմանած նոր մաքսատուրքերը:

Հայտնի ներդրող Մայքլ Բյուրին (ով կանխատեսել էր 2008-ի ճգնաժամը) զգուշացրել է այսպես կոչված «մահվան պարույրի» մասին.

• Եթե բիթքոինը շարունակի անկումը դեպի $50,000, խոշորագույն կորպորատիվ սեփականատերը՝ MicroStrategy-ն, կարող է բախվել միլիարդավոր դոլարների վնասների, ինչը կփակի նրա մուտքը կապիտալի շուկաներ:
• Մայներների հնարավոր սնանկացումը կարող է շղթայական ռեակցիա առաջացնել՝ հարվածելով նույնիսկ թոքենացված թանկարժեք մետաղների շուկային:

Կրիպտոարժույթը Հայաստանում. ի՞նչ ունենք իրականում

Հայաստանը կրիպտոարժույթների ընդունման գլոբալ ինդեքսում զբաղեցնում է բարձր՝ 14-րդ հորիզոնականը: Թեև ճշգրիտ վիճակագրություն չկա, որոշ տվյալներ թույլ են տալիս պատկերացնել իրավիճակը.

• Օգտատերեր. Բնակչության մոտ 10%-ը (յուրաքանչյուր տասներորդը) օգտվում է Binance հարթակից: Տարբեր գնահատականներով՝ Հայաստանում կրիպտոարժույթ ունի 50,000-ից մինչև 170,000 մարդ:
• Պաշտոնյաների հայտարարագրերը. 2024 թվականի տվյալներով՝ 72 հայ պաշտոնյա հայտարարագրել է ընդհանուր $1.45 մլն-ի կրիպտոակտիվներ:

Խոշորագույն սեփականատերերը պաշտոնյաների շրջանում (2024 թ. տվյալներով).

1. Արամ Ջիվանյան (Ռազմարդյունաբերության կոմիտեի նախագահ)՝ $711,000: Նա ոլորտում է 2010-ից և հանդիսանում է Firo տեխնոլոգիայի հեղինակը:
2. Գուրգեն Արսենյան (ՌԴ-ում ՀՀ դեսպան)՝ $250,050:
3. Դավիթ Խաչատրյան (ԱՍՀ նախկին փոխնախարար)՝ $159,000:

Կարգավորումը Հայաստանում

2026 թվականի հունվարի 31-ից Հայաստանում ուժի մեջ է մտել կրիպտոակտիվների ծառայություններ մատուցողների կարգավորման առաջին փաթեթը: Այժմ բոլոր նման ընկերությունները պետք է լիցենզավորվեն Կենտրոնական բանկի կողմից, ինչը շուկան դարձնում է ավելի վերահսկելի և թափանցիկ:

Կարճ ասած

Բիթքոինի կտրուկ անկումը մինչև $60,000 և Մայքլ Բյուրիի կանխատեսած «մահվան պարույրը» լուրջ անհանգստություն են առաջացրել շուկայում: Հայաստանում, որտեղ բնակչության 10%-ը կապ ունի կրիպտոշուկայի հետ, պաշտոնյաներն արդեն հայտարարագրում են միլիոնավոր դոլարների ակտիվներ, իսկ Կենտրոնական բանկը սկսել է ոլորտի խիստ լիցենզավորումը: