19:45 16 հոկտեմբերի, 2025Երևանի Ինժեներական քաղաքում հոկտեմբերի 16-ին տեղի ունեցավ միջոցառում, որը կարելի է Հայաստանի տեխնոլոգիական ուղու ընդունման խորհրդանշական ժեստ համարել: Այստեղ պաշտոնապես բացվեց «Լեգենդների փառքի արահետը»՝ տարածք, որը նվիրված է համաշխարհային տեխնոլոգիաների զարգացման մեջ իրենց հետքը թողած և ինժեներների նոր սերնդին ոգեշնչող ականավոր անձանց:

Արահետի բացման իրավունքը ստացավ առանձնահատուկ հյուրը՝ բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար ՀՀ պետական մրցանակի 16-րդ դափնեկիր, Analog Devices ընկերության գործադիր տնօրեն և տնօրենների խորհրդի նախագահ Վինսենթ Ռոշը:

Հենց նա բացեց արահետի առաջին՝ իր պատվին տեղադրված աստղը: Արարողությունից հետո Ռոշը շփվեց լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների հետ՝ համաշխարհային նորարարական ապագայում Հայաստանի դերի վերաբերյալ իր դիրքորոշմանը հաղորդակից դարձնելով:
Առաջին աստղը «Լեգենդների փառքի արահետում»
Արարողության ժամանակ ելույթ ունենալով՝ բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար Մխիթար Հայրապետյանն ընդգծեց Վինսենթ Ռոշի այցի և միջոցառմանը մասնակցելու համար նրան «Գլոբալ ՏՏ մրցանակ»-ի հանձնման հսկայական նշանակությունը: «Մեզ համար պատիվ է հյուրընկալել նման հյուրի և հանձնել նման հեղինակավոր մրցանակ»,- նշեց նախարարը։

Նա պատմեց, որ հենց այդ նպատակով է Ռոշը հրավիրվել Ինժեներական քաղաք՝ մի վայր, որտեղ Հայաստանի կառավարությունը և տեխնոլոգիական համայնքը կարող են ցուցադրել իրենց տեսլականը ոլորտի ապագայի վերաբերյալ և կիսվել իրենց երազանքներով ու ծրագրերով։

Որպես խորհրդանշական ժեստ՝ պատրաստվել է «Լեգենդների փառքի արահետը»՝ մի արահետ, որի երկայնքով կտեղադրվեն հուշատախտակներ «Գլոբալ ՏՏ մրցանակի» բոլոր դափնեկիրների համար, նշել է նա՝ հավելելով, որ այս նախաձեռնության սկիզբը նշող առաջին աստղը Վինսենթ Ռոշի պատվին է։ «Այս պահը խորհրդանշելու համար կխնդրեինք ձեզ տնկել ձեր ծառը, որը կխորհրդանշի մեր կապը ձեզ հետ, ինչպես նաև մեր տեխնոլոգիական ոլորտի, մեր ազգի և երկրի հետ»,- նշեց նախարարը։

Սա ձեր հնարավորությունն է. օգտվեք այդ պատեհությունից
Հանդես գալով արարողության ժամանակ՝ Վինսենթ Ռոշն իր հերթին նշեց, որ անչափ տպավորված է հայ մասնագետների ոգով և վճռականությամբ, ինչը բնորոշ է ողջ հայ ժողովրդին։
Ըստ նրա՝ Հայաստանը պետք է առաջ շարժվի՝ հիմնվելով մաթեմատիկայի, գիտության, կիրառական ֆիզիկայի և ավիատիեզերական ճարտարագիտության իր հարուստ ժառանգության վրա՝ առարկաներ, որոնք լուծում են ֆիզիկայի ամենաբարդ խնդիրները: Ռոշը նշեց, որ այսօր աշխարհը կանգնած է արհեստական բանականության բացած նոր տեխնոլոգիական դարաշրջանի շեմին, որը թափանցելու է ֆիզիկա, կենսաբանություն և քիմիա: Նրա համոզմամբ՝ Հայաստանի համար իրական հնարավորությունը «ֆիզիկական տվյալների, ֆիզիկական բանականության մեջ է, որը կառուցված է գիտելիքների, գործնական կիրառման և առկա տեխնոլոգիաների նոր գաղափարների և արհեստական բանականության հետ միաձուլման վրա»:

Նրա կարծիքով՝ Հայաստանը մեծ հնարավորություններ ունի ֆիզիկական տվյալների, ֆիզիկական ինտելեկտի աշխարհում, որը հիմնված է կիրառական գիտելիքի վրա և օգտագործում է տեխնոլոգիաների աշխարհում գոյություն ունեցող բոլոր գործիքները՝ դրանք համատեղելով նորարարական գաղափարների և արհեստական բանականության հետ։
Ռոշը հայկական տեխնոլոգիական և գիտական համայնքին կոչ արեց լինելու հավակնոտ և առաջ նայելու. «Սա ձեր հնարավորությունն է: Օգտվեք դրանից։ Եղեք հավակնոտ։ Մի՛ նայեք հետ, նայեք առաջ»: Եվ ես անկեղծորեն հավատում եմ. աշխարհը կհետևի ձեզ»։
Հայաստանը իբրև ճարտարագիտական նորարարությունների կենտրոն
«Ձեռնարկությունների ինկուբատոր» հիմնադրամի տնօրեն Բագրատ Ենգիբարյանը նշեց, որ Վինսենթ Ռոշի այցը և Ինժեներական քաղաք նախաձեռնությունը կարևոր քայլ են Հայաստանի ճարտարագիտական ոլորտի զարգացման գործում։ Նա ընդգծեց, որ կառավարությունը, մասնավոր հատվածի հետ համատեղ, ձգտում է կրկնել ՏՏ արդյունաբերության հաջողությունը՝ Հայաստանը դարձնելով առաջատար կենտրոն այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են ավիատիեզերական ոլորտը, ավտոմոբիլաշինությունը, կիսահաղորդիչները և կիբերանվտանգությունը՝ ոչ միայն տարածաշրջանում, այլև ամբողջ աշխարհում։

Ենգիբարյանը նշեց, որ այս նախաձեռնությունը միավորում է միջազգային կորպորացիաներին, տեղական ստարտափներին, ներդրողներին, կրթական համակարգը և, առաջին անգամ Հայաստանում՝ գիտական համայնքը։ «Մեր նպատակը Հայաստանը յուրահատուկ կենդանի լաբորատորիա դարձնելն է, որտեղ ոչ միայն ստեղծվում է արտադրանք և ինտեգրվում են ծրագրային ապահովում ու սարքավորումներ, այլև մշակվում են մոդելներ, որոնք կարող են օգտագործվել այլ երկրներում»,- ընդգծեց նա։

Նա միաժամանակ նշեց այնպիսի միջազգային ընկերությունների կարևոր դերը, ինչպիսիք են National Instruments-ը և Synopsys-ը, որոնք օգնում են համագործակցային նորարարությունների էկոհամակարգ ստեղծել։ Ենգիբարյանը հավելեց, որ Ինժեներական քաղաքը նախատիպերի սրընթաց ստեղծման և նորարարության միջավայր է, որը աստիճանաբար կզարգանա՝ լիարժեք նորարարական էկոհամակարգի վերածվելով։

«Սինոփսիս Արմենիա»-ի տնօրեն․ «Լեգենդների փառքի արահետը»՝ տուրք բացառիկ տեխնոլոգներին
«Սինոփսիս Արմենիա»-ի տնօրեն Հովիկ Մուսայելյանը նշեց, որ շուրջ 16 տարի առաջ հիմնադրված ամենամյա ՏՏ ոլորտում համաշխարհային ներդրման համար ՀՀ նախագահի մրցանակը մեծ նշանակություն ունի երկրի և բարձր տեխնոլոգիական ոլորտի համար։ «Մրցանակը ստեղծվել է՝ այն բացառիկ անձանց խրախուսելու համար, ովքեր իրական նշանակալի ներդրում են ունեցել և փոխել են մարդկային կյանքի ընթացքը», - ընդգծել է նա։

Մուսայելյանի խոսքով՝ հենց Ինժեներական քաղաքում է բացվում «Լեգենդների փառքի արահետը», որը խորհրդանշական կերպով սկսվում է Վինսենթ Ռոշից՝ այս մրցանակի 2025 թվականի դափնեկրից։ Ռոշը բացել է պուրակի առաջին խորհրդանշական աստղը, որը կդառնա այս փառքի շարքի սկիզբը։

Մուսայելյանը նշեց, որ կարևոր է պահպանել այս ավանդույթը, հիշել վերջին 15 տարիների հաղթողներին և հուսալ, որ նրանք բոլորը կրկին կայցելեն Հայաստան՝ հատկապես այս առիթով։