Լե Կորբյուզիեի ճարտարապետությունը. 10 խորհրդանշական կառույց

17:15 12 մարտի, 2025

Ավելի քան կես դար առաջ շվեյցարա-ֆրանսիացի ճարտարապետ Լե Կորբյուզիեն (ծնված որպես Շառլ-Էդուար Ժաններե-Գրի) հանդես եկավ ճարտարապետության արմատական փոփոխությունների անհրաժեշտության կոչով։ Նույնիսկ այսօր նրա գաղափարներն նույնքան հեղափոխական են, որքան տասնամյակներ առաջ։ Նա համարվում է XX դարի մեծագույն և միաժամանակ ամենահակասական ճարտարապետներից մեկը։ Որպես գրող, արվեստի տեսաբան, քանդակագործ, կահույքի դիզայներ և նկարիչ՝ նա միաժամանակ հիացմունքի և քննադատության առարկա է դարձել։ Նրա աշխատանքները միշտ փոխեցին ճարտարապետությունն ու ժամանակակից աշխարհի տեսքը։

Լե Կորբյուզիեն իրավամբ նորարար էր։ Նա ստեղծեց ճարտարապետական նոր լեզու, որն ամբողջությամբ խզեց կապերը անցյալի ավանդույթների հետ։ Հետևելով Լյուդվիգ Միս վան դեր Ռոեի «ավելի քիչը՝ նշանակում է ավելին» սկզբունքին, Կորբյուզիեն հրաժարվեց ավելորդ դեկորից՝ նախընտրելով մաքուր ձևեր, ասիմետրիա, հորիզոնական ծավալներ և ազատ պլանավորում։ Նա մեծ ուշադրություն էր դարձնում բնական լուսավորությանը և նախընտրում էր խաղաղ գունային լուծումներ՝ սպիտակ և մոխրագույնի տարբեր երանգներ։ Բացի այդ, նա առաջիններից էր, որ լայնորեն կիրառեց արդյունաբերական նյութեր, ինչպիսիք են բետոնը, պողպատը և ապակին։

10 նշանավոր կառույցներ

1. Արևմտյան արվեստի ազգային թանգարան (1957–1959, Տոկիո, Ճապոնիա)

Լե Կորբյուզիեի միակ կառույցը Հարավարևելյան Ասիայում, կառուցված «Մոդուլոր» համակարգով, որը հիմնված է մարդու մարմնի համաչափությունների վրա։

1. National Museum of Western Art (1957–1959, Tokyo, Japan).jpg (109 KB)

2. Նոտր-Դամ-դյու-Օ մատուռ (1950–1955, Ռոնշան, Ֆրանսիա)

Կորբյուզիեի հեռացում ֆունկցիոնալիզմից․ ալիքաձև տանիքով և ասիմետրիկ պատուհաններով մատուռ, որը հիշեցնում է քանդակ։ Կառուցվել է ուխտագնացության կենտրոնի ավերված տեղում։

2. Chapel of Notre-Dame du Haut.jpg (60 KB)

3. Սենտ-Մարի-դե-լա-Տուրետտ վանքը (1953–1960, Ֆրանսիա)

Դոմինիկյան վանք՝ կառուցված բրուտալիստական ոճով․ բետոնե մակերեսներ, խիստ երկրաչափական ձևեր և գունային կոնտրաստներ։

3. Sainte Marie de La Tourette Monastery.jpg (122 KB)

4. Բեռլինի բնակարանային համալիրը (1956–1957, Գերմանիա)

Սոցիալական բնակելի համալիր՝ 530 բնակարանով, որը մարմնավորում է «բնակելի միավորի» հայեցակարգը՝ ինքնաբավ քաղաքի գաղափարը մեկ շենքում։

4. Berlin Housing Complex.jpg (105 KB)

5. Վիլլա Լա Ռոշ (1923–1925, Փարիզ, Ֆրանսիա)

Առաջին տունը, որտեղ Լե Կորբյուզիեն կիրառեց իր հինգ ճարտարապետական սկզբունքները․

Պիլոններ,
Հարթ տանիք-տարածք,
Բաց պլանավորում,
Շարունակական պատուհաններ,
Անկախ ճակատ։
Վիլլան համատեղում է բնակելի տարածք և Ռաուլ Լա Ռոշի արվեստի հավաքածուի ցուցասրահ։

5. Villa La Roche.jpg (120 KB)

6. Վիլլա Սավոյ (1929–1931, Պուասի, Ֆրանսիա)

Մոդեռնիզմի մանիֆեստային կառույց․ պիլոնների վրա կանգնած պանորամային պատուհաններով և տանիք-պատշգամբով առանձնատուն, որն օրգանապես ձուլվում է բնությանը։

6. Villa Savoye.jpg (88 KB)